HASAN TEZCAN pausiber

Özgür Yazılım Felsefesi ve Temel Kavramlar | Hasan Tezcan

Özgür Yazılım Felsefesi ve Temel Kavramlar

Yazan: hasantezcan

Yazılımın özgürlüğü kavramı

Özgür Yazılım Nedir ?

Bir Yazılım Nasıl Özgür Yazılım Olur?

Bir yazılımın özgür olması için yerine getirmesi gereken 4 kriter vardır.

  1. Çalıştırılabilirlik: Bir yazılım istendiği şekilde ve doğrultuda çalıştırılabilir.

  2. Değiştirilebilirlik: Herhangi bir yazlım istendiği amaç doğrultusunuda değiştirilebilir. İstediğimiz şekilde ekleme çıkarma yapılabilinir.(Yazılımın kaynak koduna erişim (open source) bunun için bir önşarttır.)

  3. Dağıtılabilirlik: Yazılım herhangi biri tarafından tekrardan dağıtılabilir, toplulukla bunu paylaşabilir.

  4. Değiştirip Dağıtılabilirlik: Bir yazılımı istediğimiz gibi çalıştırıp, değiştirdiğimiz gibi o yazılımı istediğimiz doğrultuda değiştirip ve geliştirip bu haliyle yeniden dağıtabiliriz.

Tüm bu şartları yerine getirebilen her yazılım özgürdür.

Özgür Yazılımın Açık Kaynak’dan Farkı ?

"Özgürlük tamamen politik bir kavramdır."

"Açık kaynak ise tamamen teknk bir kavramdır."

Tüm özgür yazılımlar açık kaynak kodludur. Fakat açık kaynak kodlu her yazılım özgür değildir.

Mesela buna örnek Libre Office Özgür bir yazılımdır ve ayrıca açık kaynak kodludur. Öte yandan açık kaynak olup özgür olmayan programlar da vardır.

Burda aslında işin içine lisanlar girmeye başlıyor. İlerleyen kısımlarda bunlarada değineceğim.

Özgür olmayan yazılımlara da özel mülk yazılım adı verilir.

Yazılım lisansları:

Her yazılımıın bir lisansı vardır. Lisanslar yazılımları hukuki açıdan güvenceye alırlar.

Yazılımların özgür olup olmadığını gösteren de yine lisanslarıdır.

Bir çok lisans vardır Bunlar özgür yazılım lisanları da olabilir özel mülk lisanları da olabilir.

Özgür Yazılım Lisanslarına örnekler:

  1. GPL (General Public Licence) - Genel Kamu Lisansı:

GNU GPL lisans anlaşması, 1983 yılında Richard Stallman tarafından geliştirilmiş, çok akıllıca detaylarla bağlayıcılığı bulunan, teşvik edici, gerek kullanıcı gerekse üretici tarafa büyük olanaklar sağlayan bir lisans türüdür.

GPL’in en çok üzerinde durduğu konu yazılımların kaynak kodu ile birlikte dağıtılmasının gerekliliğidir. Üretici firma yazılımını ikili dosya şeklinde (binary) dağıtsa bile kaynak kodunu herkes tarafından erişilebilir bir yere bırakmak zorundadır.

Bu lisansın güncel sürümü (GPL s3), Özgür Yazılım Vakfı tarafından 29 Haziran 2007’de yayınlandı

GPL ile lisanslanmış bir yazılım ömrünün sonuna kadar GPL ile kalmalıdır.

Ayrıca bu lisansın adını bir yerlere yazarken dikkatli olun çünkü çokca “GPL lisansı”” yazmanız muhtemel. General Public Licence Lisansı pekde doğru olmuyor :D…

  1. MIT Lisansı

MIT Lisansı, 1988 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü tarafından hazırlanmış, en yaygın kullanılan özgür yazılım lisanslarından biridir.

  1. WTFPL (Do What The Fuck You Want To Public License)

Bu lisansın tek şartı istediğin her şeyi yapabilmenizdir. :D

Bunların dışında Tescilli Yazılım Lisansları(Proprietary software licenses) da vardır.

Software_Categories_expanded

Bir yazılımım var ve buna GPL almak istiyorum. Nereye başvuracağım?

Özgür Yazılım mı? Özel Mülk Yazılım mı?

Özgür Yazılımlardan nasıl para kazanılır? Özgür Yazılım Satılabilir mi?

Özgür Yazılım Çalınabilir mi?

GNU ve Richard Stallman

Richard-Stallman

Richard Stallman’ın kişisel sitesi : http://www.stallman.org

Linux Dağıtımları

İşletim Sistemi ve Çekirdek

KERNEL OPERATING SYSTEM
LINUX GNU
DARVIN MACOS

Özgür yazılım hareketinin yazılım dışındaki etkileri…

  1. Wikipedia’yı ortaya çıkartmıştır. - özgür bilgi
  2. Raspberry pi - özgür donanım tasarımı

    özgür donanım değil çünkü donanım tekildir ve paylaşılamaz

  3. Free beer :D
  4. Creative Commons
  5. Özgür kitaplar
  6. Free software free society

wikipedia

Özgür yazılım bir gerekliliktir! ve Özgür yazılımı niçin tercih etmeliyiz?

>>Doküman İçeriği..

+ * Yazılımın özgürlüğü kavramı
+ * Yazılım lisansları
+ * Özgür yazılım vs açık kaynak
? * Özgür programlama dilleri
! * İşletim sistemi kavramı ve yapısı
  * Çekirdek tanımı
+ * Özgür yazılımların tarihçesi ve felsefesi
+ * Özgür yazılımların sağladığı kazanımlar
+ * Özgür yazılımların kullanım alanları
+ * Dağıtımlar ve Dağıtım Seçimi
   ** GNU/Linux, FreeBSD, OpenBSD ve özel mülkiyet UNIX işletim sistemleri
   ** Debian Ailesi
   ** RedHat Ailesi
   ** Özelleşmiş Dağıtımlar (pfSense, FreeNAS vs)
   ** Diğer Dağıtımlar (SuSE, Arch, Gentoo, vs)

> Kaynakça

comments powered by Disqus